Zoek eens verder dan uw Googleneus lang is

Google is ’s werelds meest gebruikte zoekmachine Of je nu de geboortedatum van Barack Obama, een recept voor pompoensoep of het verloop van de Golfoorlog wil kennen: Google geeft je het antwoord. Journalisten maken dan ook gretig gebruik van de zoekrobot. De monopoliepositie van de zoekrobot heeft echter enkele gevolgen waarvoor journalisten niet blind kunnen zijn.

Journalisten doen beroep op tal van bronnen om over nieuws te berichten. Naast de klassieke bronnen zoals nieuwsagentschappen, persberichten en informaten is het internet vandaag onmisbaar voor een journalist. De tijd dat telexen en persberichten gefaxt worden is al lang voorbij. Bovendien biedt internet ook toegang tot heel wat andere bronnen zoals sociale media, blogs, archieven en databases. Er zijn met andere woorden niet veel andere actoren, het zijn wel dezelfde via een ander kanaal.

De Vuyst, Raeymaekers en De Keyser voerde een een enquête uit bij 751 Vlaamse journalisten tussen december 2012 en februari 2013 over hun bronnengebruik. Daaruit bleek dat de traditionele bronnen zoals de telefoon, persberichten en buitenlandse media nog steeds het meest gebruikt zijn. Opvallend is dat de gewoonten over sociale media erg gepolitiseerd zijn: een derde van de respondenten geeft aan zelden of nooit blogs of sociale media te raadplegen. Het vergaren van nieuws is slecht een eerst stap. Daarna moet een journalist bronnen en feiten checken en eventueel bijkomende informatie opzoeken. Uit Duits onderzoek bij 235 journalisten in 2009 blijkt dat 47% van deze handelingen gebeurt via internet.

Voor veel journalisten start het internet met Google. Het biedt hen immers toegang tot informatie en op die manier kan je Google dus beschouwen als een journalistiek medium.  Net als zoals op Wikipedia zal je op Google geen nieuwe informatie vinden, het staat al vermeld ergens op het wereldwijde web. Google werkt volgens een algoritme waardoor veel aangeklikte pagina’s automatisch meer naar boven verschijnen in de resultatenlijst. Ook het aantal links vanaf andere websites speelt een rol. De zoekterm ‘Music for Life’ levert 1.060.000.000 resultaten op, toch zal niemand het in zijn hoofd halen die allemaal te bekijken. Zelfs de eerste tien links grondig bekijken, zal slechts een enkeling werkelijk doen. Gebruikers van Google, inclusief journalisten selecteren eigenlijk allemaal praktisch dezelfde informatie. Dit doet de self-referentiality van nieuwsmedia toenemen, die al op een verhoogd was na verschillende fusies van mediabedrijven. Zo zijn bepaalde sportberichten zijn exact hetzelfde op de site van Het Nieuwsblad en De Standaard zoals onderstaand voorbeeld illustreert. Dit bericht wordt dus via twee sites verspreid en kan dus ook twee keer voorkomen in de resultatenlijst van een zoekrobot.

DSNB

bronnen: http://www.standaard.be/cnt/dmf20141203_01409525 (links), http://www.nieuwsblad.be/sportwereld/cnt/dmf20141203_01409525 (rechts)

 

google_earth_65075

bron: www. lol-rofl.com

Kleinere, minder bekende (nieuws)sites komen niet makkelijk bovendrijven, net als alternatieve standpunten. Uit een oneindig web zoeken journalisten toch steeds naar dezelfde bronnen. Bronnen die bovendien geselecteerd worden door een commercieel bedrijf. Daarnaast  geven zoekrobots enkel info weer die te reduceren is naar een concrete link of terug te vinden is in het zogenaamde ‘surface visible web’. Naar schatting tachtig procent van alle info is echter te situeren in het ‘deep invisible web’. Het is info afkomstig van databases, die niet rechtstreeks gratis raadpleegbaar is of een niet-conventioneel formaat heeft (bron: Devine, & Egger-Sidder, 2004). Schatten van informatie worden dus genegeerd door zoekmachines.

Google is met voorsprong de grootste zoekrobot ter wereld, in Europa gebeuren 91% van alle zoekopdrachten via Google. Het bedrijf Google Inc zit ook achter Gmail, Picasa en Youtube. Google inc is gericht op het maken van winst. Reclame is dan ook niet weg te denken bij hun producten. Google inc heeft met andere woorden bijzonder veel macht over de alledaagse internetgebruiker waaronder journalisten. In 2010 startte de Europese Commissie al een onderzoek naar vermeend machtsmisbruik tegen Google. Eind november 2014 kwam de kwestie opnieuw op de Europese agenda. Dit keer vond de Commissie dat Google zijn monopolieposite misbruikte om surfers naar andere diensten zoals GoogleMaps of GoogleBooks door te verwijzen en zich dus schuldig maakte aan concurrentievervalsing. Wouter Devroe, professor mededingingsrecht aan de KU Leuven acht de kans groot dat er maatregelen zullen volgen: “De Commissie zal het onderzoek echt niet laten slabakken. In de regel trekken zij aan het langste eind eenmaal een onderzoek is opgestart, denk maar aan de zaak tegen Microsoft. Bovendien is zo’n dossier in handen van techneuten, die gaan echt niet toegeven aan gelobby, uit welke hoek dan ook.”

Hoe kunnen journalisten nu omgaan met de almacht van Google? De zoekrobot is immers voor velen onmisbaar vooral vanwege zijn snelheid en gebruiksgemak. Google afwisselen met Yahoo, Bing of duuraame variant Ecosia kan zeker geen kwaad, net als het gebruik van metazoekmachines zoals Dogpile of Metaeureka . Daarnaast zijn er ook gespecialiseerde zoekmachines zoals Wolframalpha voor cijfers en statistieken.

Bronnen

Descamp, F. (28/11/2014). Rottweiler los Google niet. De Morgen. geraadpleegd via http://www.demorgen.be/dmselect/rottweiler-lost-google-niet-a2135018/

Devine, J., & Egger-Sidder, F. (2004). Beyond google: the invisible web in the academic library. Journal of Academic Librarianship, 30 (40), 265-269.


De Vuyst, S., Raeymaekers, K., & De Keyser, J. (2013). Journalistiek 2.0? uitdagingen en mogelijkheden voor journalisten in de crossmediale omgeving. Nieuwsmonitor 16, steunpunt Media.

 

Machill, M. & Beiler, M. (2009). The importance of the internet for journalistic research. A multi-method study of the research performed by journalists working for daily newspapers, radio, television and online. Journalism Studies, 10(2), 178-2003.

Wikipedia: http://nl.wikipedia.org/wiki/Google_Inc. en http://nl.wikipedia.org/wiki/Google geraadpleegd op 3 december 2014.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s